BetaOchiq bilimlar bazasi
Qoraqalpoq xalqining tarixi va shajarasi — bir joyda
Urugʻingizni shajaradan toping, xalqimiz tarixi, madaniyati va mashhur shaxslari bilan tanishing.
- Bepul va ochiq
- Toʻrt tilda, ikki yozuvda
- Har bir fakt manba bilan
Bugun
Tarixdan bir sahifa
Har kuni boshqa shaxs va voqea.
- Kun shaxsiJiyen jirovJirov · XVIII asrJiyen Toliboy oʻgʻli — XVIII asrda yashagan jirov. «Posqan el» asarida xalqning ogʻir koʻch yillaridagi qaygʻusini kuylagan.
- Kun shaxsiKunxojaShoir · 1799–1880Kunxoja Ibrohim oʻgʻli — XIX asr qoraqalpoq shoiri.
- Kun shaxsiAjiniyozShoir · 1824–1878Ajiniyoz Qosiboy oʻgʻli — XIX asr qoraqalpoq shoiri. Qozoq shoirasi Qiz Menesh bilan aytishuvi keng tanilgan.
- Kun shaxsiBerdaqShoir · 1827–1900Berdimurot Qargʻaboy oʻgʻli — qoraqalpoq mumtoz adabiyotining eng yirik vakili. Asarlarida xalq turmushini, adolatsizlikka qarshi fikrlarini kuylagan.
- Kun shaxsiIgor SavitskiyRassom, muzey asoschisi · 1915–1984Rassom, arxeolog va kolleksioner. Qoraqalpoq xalq amaliy sanʼati va avangard rasmlarini toʻplab, Nukusda sanʼat muzeyini tashkil etgan.
- Kun shaxsiIbroyim YusupovShoir, dramaturg · 1929–2008XX asr qoraqalpoq sheʼriyatining koʻzga koʻringan vakili.
- Kun shaxsiToʻlepbergen QayipbergenovYozuvchi · 1929–2015Qoraqalpoq yozuvchisi. «Qoraqalpoq qizi» va «Qoraqalpoq dostoni» romanlarining muallifi.
- Kun shaxsiErnazar OlakoʻzXalq qoʻzgʻoloni rahbari · ?–18561855–1856-yillarda Xiva xonligiga qarshi qoraqalpoq xalqining qoʻzgʻoloniga rahbarlik qilgan.
- Kun voqeasiXV–XVI asrlarNoʻgʻay Oʻrdasi davriQoraqalpoqlarning ajdodlari Noʻgʻay Oʻrdasi tarkibida yashagan. «Edige» kabi qahramonlik dostonlari shu davr bilan bogʻliq.
- Kun voqeasiXVI asr oxiri«Qoraqalpoq» nomi yozma manbalarda uchraydi
- Kun voqeasi1723Jungʻor bosqiniJungʻorlar bosqini natijasida Sirdaryo boʻyidagi qoraqalpoqlar yuqori va quyi qoraqalpoqlarga boʻlinib ketadi.
- Kun voqeasiXVIII asr oxiri — XIX asr boshiAmudaryo boʻyiga koʻchib kelishQoraqalpoqlarning asosiy qismi Amudaryo deltasiga koʻchib kelib, Xiva xonligi tarkibiga kiradi.
- Kun voqeasi1855–1856Ernazar Olakoʻz boshchiligidagi qoʻzgʻolonXiva xonligiga qarshi qoraqalpoqlarning yirik xalq qoʻzgʻoloni.
- Kun voqeasi1873Amudaryo boʻlimi tashkil etiladiXiva yurishidan soʻng Amudaryoning oʻng qirgʻogʻi Rossiya imperiyasiga oʻtib, Turkiston general-gubernatorligi tarkibida Amudaryo boʻlimi tashkil etiladi.
- Kun voqeasi1925Qoraqalpoq avtonom viloyatiQozogʻiston ASSR tarkibida Qoraqalpoq avtonom viloyati tashkil etiladi. Markazi — Toʻrtkoʻl.
- Kun voqeasi1932Qoraqalpogʻiston ASSRAvtonom viloyat RSFSR tarkibidagi Qoraqalpogʻiston Avtonom Sovet Sotsialistik Respublikasiga aylantiriladi.
- Kun voqeasi1936Oʻzbekiston SSR tarkibiga oʻtadi
- Kun voqeasi1939Nukus — poytaxtRespublika poytaxti Toʻrtkoʻldan Nukusga koʻchiriladi.
- Kun voqeasi1960-yillardan boshlabOrol dengizining qurishiAmudaryo va Sirdaryo suvining sugʻorishga koʻplab olinishi natijasida Orol dengizi qisqara boshlaydi. Bu — Qoraqalpogʻiston uchun katta ekologik falokat.
- Kun voqeasi1966Savitskiy muzeyi ochiladiNukusda I. V. Savitskiy asos solgan Qoraqalpogʻiston davlat sanʼat muzeyi ochiladi.
- Kun voqeasi1990Davlat suvereniteti toʻgʻrisida deklaratsiya
Soʻnggi maqolalar
YangiTil va yozuv1 daqiqa oʻqish
Qaraqalpaq tili — mámleketlik til
Qaraqalpaq tiline mámleketlik til biyligi qashan berilgen hám 1-dekabr ne ushın belgilenedi?
YangiSanʼat va hunarmandchilik2 daqiqa oʻqish
Qara úy
Qaraqalpaq otawınıń dúzilisi, bezewleri hám ishki tártibi.
YangiTil va yozuv3 daqiqa oʻqish
Qaraqalpaq jazıwınıń tariyxı
Arab jazıwınan házirgi latın álipbesine shekem — bir ásirde tórt ret ózgergen jazıw.
YangiSanʼat va hunarmandchilik2 daqiqa oʻqish
Qaraqalpaq naǵısları
Múyiz, iyt taban, ǵaz moyın — qaraqalpaq naǵıslarınıń atları, mánisi hám qay jerde qollanılatuǵını.
Qanday ishlaydi
Ogʻzaki tarixdan ochiq bilimgacha
Toʻplaymiz
Kitoblar, arxivlar va oqsoqollar hikoyalaridan maʼlumot yigʻamiz.
Tekshiramiz
Har bir faktni manbalar bilan solishtiramiz va uning holatini belgilaymiz.
Ulashamiz
Maʼlumotlar toʻrt tilda hammaga bepul va ochiq eʼlon qilinadi.
Savol-javob
Koʻp beriladigan savollar
Javob topmadingizmi? Bizga yozing — savolingizga javob beramiz.
Maʼlumotlar qayerdan olinadi?
Ilmiy kitoblar, arxiv hujjatlari va oqsoqollarning hikoyalaridan. Har bir sahifada foydalanilgan manbalar koʻrsatiladi.
«Tekshirilmagan» belgisi nimani anglatadi?
Bu maʼlumot hali manbalar bilan toʻliq solishtirilmaganini bildiradi. Tekshirilgandan soʻng belgi oʻzgartiriladi.
Oʻz urugʻim haqida maʼlumot qoʻsha olamanmi?
Ha. «Hissa qoʻshish» sahifasidagi forma orqali yuboring. Iloji boʻlsa, kimdan eshitganingizni yoki qaysi kitobdan olganingizni yozing.
Saytni kirill yozuvida oʻqish mumkinmi?
Ha. Yuqoridagi til roʻyxatidan «Қарақалпақша»ni tanlang — barcha sahifalar qoraqalpoqcha kirill yozuvida ochiladi.
Sayt bepulmi?
Ha, sayt toʻliq bepul va ochiq. Uning maqsadi — xalqimiz tarixini kelajak avlodga saqlab qolish.
Sayt nomi qanday yoziladi?
Qarekeń. «ń» harfi boʻlmagan klaviaturada Qareken deb ham yoziladi — ikkalasi ham shu sayt.
Birga yaratamiz
Siz ham hissa qoʻshing
Urugʻingiz, shajarangiz yoki qishlogʻingiz tarixi haqida bilsangiz — bizga yuboring. Ayniqsa oqsoqollarning hikoyalarini yozib olish juda muhim.
Hissa qoʻshishUrugʻingizni belgilang
Urugʻ sahifasidagi «Bu mening urugʻim» tugmasini bosing — urugʻingiz shu yerda turadi.
Soʻnggi koʻrganlaringiz
Bu maʼlumotlar faqat shu qurilmada saqlanadi.

